Ένας άσχετος μιλά για την κρίση...

  • 0
Ώρες ώρες αναρωτιέμαι αν πραγματικά έχει νόημα να μελετά κανείς πράγματα για τα οποία δεν έχει ιδέα, ιν όρντερ (ώστε) να αποκτήσει ιδέα και να το παίζει μούρη στον κύκλο του. Άπο τη μικρή μου εμπειρία όλο αυτό το διάστημα, στο οποίο έχω επιδοθεί στην αναζήτηση της "αλήθειας", μπορώ να πω με κβαντική αβεβαιότητα ότι όσο και να μελετώ, δεν πρόκειται να βγάλω άκρη.


Καταρχήν πρέπει να αποφασίσει κανείς με ποιό ακριβώς κοινωνικοοικονομικό σύστημα πιστεύει πως θα βρεθεί μια πραγματιστική λύση. Πιστεύεις για παράδειγμα ότι είναι ρεαλιστικό να μιλάμε για κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής, να εκλείψει η έννοια του κέρδους, του κράτους και του χρήματος, και να βασιστουμε στην αλληλεγγύη και την καλοπιστία; Μπορείς να αποχαιρετήσεις για πάντα το βιοτικό σου επίπεδο (και αφού έχεις πρόσβαση στο internet και μπορείς και με διαβάζεις, πίστεψε με, έχεις υψηλό βιοτικό επίπεδο), ώστε όλοι οι άνθρωποι επί γης να είναι, τουλάχιστον σε οικονομικό επίπεδο, ίσοι; Εγώ πάντως, που έκανα έναν πρόχειρο υπολογισμό, μοιράζοντας τον επίσημο ετήσιο παγκόσμιο παραγόμενο πλούτο ισόποσα σε όλους τους ανθρώπους που κατοικούν στον πλανήτη, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι με αγαθά που αντιστοιχούν σε περίπου 6500 ευρώ ανά έτος, δεν είμαι σίγουρος ότι θα κάλυπτα βασικές μου ανάγκες, οι οποίες, καλώς ή κακώς, είναι κάτι παραπάνω από μαμ, κακά και νάνι. Από την άλλη, όλοι οι άνθρωποι θα είχαν στέγη, τροφή, περίθαλψη και παιδεία, ενός αξιοπρεπούς, όχι ιδιαιτέρως υψηλού, αλλά ούτε και ανύπαρκτου, επιπέδου, όπως ισχύει τώρα για αρκετά δισεκατομμύρια άτομα.

Μεταξύ μας, αν και θαυμάζω σφόδρα όσους πιστεύουν πραγματικά στον κομμουνισμό ή και την αναρχία, δεν πιστεύω ότι ο άνθρωπος θα μπορέσει σύντομα να δημιουργήσει μια αταξική, αμεσοδημοκρατική, αυτοδιαχειριζόμενη, ευημερούσα κοινωνία, καθώς αυτά τά συστήματα εναντιώνονται στον πιο ισχυρό νόμο του σύμπαντος, το νόμο του "δυνατού", ο οποίος είναι και η βάση της εξέλιξης, που με τη σειρά της είναι η θεμελιώδης διεργασία η οποία κάνει τη ζωή εφικτή κάτω από τις πιο ακραίες συνθήκες, καθώς και στην ποικιλότητα ή διαφορετικότητα, αν θες, που επίσης είναι μια δικλείδα ασφαλείας στην περίπτωση που ο "δυνατός" και κυρίαρχος όλων των ειδών, αποτύχει. Σκέψου ότι αν δεν επιβίωναν, νομοτελειακά, οι "δυνατότεροι" κάθε είδους και επικρατούσε ένα σύστημα απόλυτης ισότητας απέναντι στη φύση (δηλαδή ίση πρόσβαση, για τον καθένα, στους πεπερασμένους πόρους της γης), επομένως θα εξέλιπε αυτομάτως και η εννοια της δικαιοσύνης, θα διακυβευόταν άμεσα η ύπαρξη της ζωής, αφού αυτή θα ήταν έρμαιο της τύχης. Με λίγα λόγια, δικαιοσύνη, ισότητα και ύπαρξη ζωής είναι έννοιες αλληλοσυγκρουόμενες, κατά το δικό μου, φτωχό σκεπτικό. Κι εδώ είναι που θα συμφωνήσω απολύτως με τον Ιβάν Φιοντόροβιτς Καραμάζοφ του Ντοστογιέφσκι που έλεγε στον αδελφό του Αλιόσα: Τον παραδέχομαι αυτό τον κόσμο, μα δε τον αποδέχομαι.

Το καπιταλιστικό σύστημα από την άλλη, αν και έχει ως σημαία του το νόμο του "δυνατού", καθώς ουσιαστικά είναι ένας αγώνας δρόμου μεταξύ των καλύτερων ατόμων, τα οποία έχοντας ως κύριο κίνητρο το κέρδος και δια μέσου του ανταγωνισμού, παράγουν πλούτο, συμπαρασύροντας σε βάθος χρόνου και αυτούς που, ιεραρχικά, βρίσκονται χαμηλότερα στην κοινωνικοοικονομική πυραμίδα, δημιουργεί, εξελισσόμενο, τεράστιες ανισότητες, και οδηγεί σε μεγάλα αδιέξοδα, όπως αυτό που βιώνουμε σήμερα. Το σύγχρονο καπιταλιστικό σύστημα, λειτουργεί σε ένα χρηματοπιστωτικό περιβάλλον το οποίο προαγοράζει μονάδες ανθρώπινης εργασίας, σε αντάλλαγμα του κεφαλαίου που παρέχει μέσω του δανεισμού, δημιουργώντας ταυτοχρόνως χρήμα. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι ένα ιδιαίτερα ευφυές και λειτουργικό σύστημα αν δεν υπεισερχόταν στην εξίσωση η έννοια του επιτοκίου. Το επιτόκιο οδηγεί σε ένα λογικό παράδοξο, δηλαδή, στο γεγονός ότι το κυκλοφορόν χρήμα, είναι πάντοτε λιγότερο από αυτό που πρέπει να επιστραφεί στο σύστημα ώστε να κλείσει ο κύκλος, πράγμα που μαθηματικά, οδηγεί κατά καιρούς σε κρίσεις, που κάποιοι τις πληρώνουν ακόμη και με τις ζωές τους. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι αυτό που ελέγχει τη χρηματική ροή την οποία όσο αυξάνει, τόσο διογκώνει τον πληθωρισμό εκτοξεύοντας το κόστος ζωής, ενώ όσο μειώνει, τόσο οδηγεί σε μεγάλες υφέσεις και αδυναμία παραγωγής πλούτου, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε κρίσεις χρέους και δανεισμού. Είναι ένα σύστημα που για να λειτουργήσει, απαιτεί οικονομική ανομοιογένεια. Κάποιοι κατα καιρούς θα ευημερούν, σε βάρος άλλων και το αντίστροφο. Η Γερμανία για παράδειγμα, δούλεψε περισσότερο από εμάς (δεν εξετάζω ηθικά το ζήτημα στο παράδειγμα), ώστε να μπορέσει να παράξει πλούτο που, και θα καλύψει το κεφάλαιο που της παρείχε το σύστημα, και θα έχει ένα σχετικό πλεόνασμα που θα της επιτρέψει να εξελιχθεί ως κοινωνία και να μεγαλώσει την πίτα από την οποία τρώνε οι Γερμανοί. Εμείς αντιθέτως, δουλέψαμε λιγότερο, ή λιγότερο μεθοδικά, αν σε θίγει το "λιγότερο", παρηγάγαμε, λιγότερο πλούτο κι έτσι βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέση και να αδυνατούμε να πληρώσουμε το κεφάλαιο που κατασπαταλήσαμε σε μεγάλο βαθμό άσκοπα ή έστω για κοινωνική πολιτική (δεν εξετάζω τις ευθύνες ή την ηθική πλευρά τους πράγματος), και να είμαστε διαρκώς ελλειμματικοί, ώστε να αδυνατούμε να εξελιχθούμε ως κοινωνία. Αν δεν ήμασταν εμείς όμως, θα ήταν σίγουρα κάποιος άλλος αφού τα ελλείμματα μιας χώρας έχουν απόλυτη συνάφεια με τα πλεονάσματα μιας άλλης. Και αφού πάντοτε τα χρήματα που πρέπει να επιστραφούν, είναι περισσότερα από αυτά που κυκλοφορούν, σίγουρα θα βρεθεί κάποιος που, ακόμα και αν τα έχει κάνει όλα σωστά, επειδή υπήρξε κάποιος που τα έκανε καλύτερα (Βλέπε Γερμανία, Φινλανδία, Ολλανδία κα.), θα πληρώσει τη νύφη ή κοινως θα δηλώσει αδυναμία εξόφλησης του χρέους, δηλαδή θα πτωχεύσει τραντάζοντας το σύστημα. Αναλόγως το μέγεθος του τραντάγματος, το σύστημα είτε απλώς απορροφά τον κλυδωνισμό χάνοντας μέρος του κεφαλαίου, είτε οδηγείται σε πολύ μεγάλη κρίση.

Στην παρούσα φάση, είναι όλοκληρο το δυτικό σύστημα επί "ξυρού ακμής". Οι τράπεζες κατέχουν τεράστιο κομμάτι του παγκόσμιου χρέους που βαίνει ανεξέλεγκτα διογκούμενο. Έτσι, για να προστατευτούν από την κατάρρευση, μειώνουν τη χρηματική ροή (κοινώς δε δίνουν νέα δάνεια φοβούμενες την αδυναμία εξόφλησης), και αντλούν ρευστότητα από τις κεντρικές τράπεζες λειτουργώντας ουσιαστικά σαν μαύρες τρύπες. Αυτό οδηγεί χώρες που ήταν στα όρια ελέγχου του χρέους, όπως η δική μας, σε ασφυξία και κρίση δανεισμού. Η κρίση δανεισμού όμως μετακυλίεται από τη μια χώρα στην άλλη, αφού η ψυχολογία των αγορών είναι εύθραυστη και σε οριακό σημείο. Οι ίδιες οι πανίσχυρες τράπεζες, είναι δυνάμει, πτωχευμένες, αφού μεγάλο μέρος του ενεργητικού τους είναι επενδεδυμένο σε κρατικά ομόλογα και παράγωγα έτοιμα να καταρρεύσουν. Ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με έναν φαύλο κύκλο ο οποίος αν δεν γίνει αντιληπτός σύντομα από το σύστημα, θα οδηγήσει ίσως στη μεγαλύτερη κρίση όλων των εποχών, με ανεξέλγκτες συνέπειες.


Όπως καταλαβαίνεις επιστρέφω στην εισαγωγική μου παράγραφο η οποία με θέλει να μη μπορώ να καταλήξω πουθενά. Έχω την εντύπωση, ότι ακόμα και αυτοί που θεωρούν ότι ελέγχουν το παιχνίδι "πλανώνται πλάνην οικτράν", κι επομένως αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στη συλλογιστική όλων ημών που πιστεύουμε σε όλες τις θεωρίες συνομωσίας εκ πεποιθήσεως (έτσι γουστάρουμε ρε παιδί μου) και ως εκ τούτου είμαστε πεπεισμένοι ότι κάποιοι πραγματικά ελέγχουν το παιχνίδι.

Το πιθανότερο είναι να έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο που δείχνει να έχει στοιχεία χαοτικών συστημάτων στα οποία η μεσομακροπρόθεσμη πρόβλεψη είναι αδύνατη ακόμα και σε θεωρητικό επίπεδο.


Πάντως για να είμαι ειλικρινής, θεωρώ ότι η χαοτική συμπεριφορά είναι και η φυσιολογική, οπότε, ουσιαστικά, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα προς επίλυση και ως εκ τούτου, όλα βαίνουν καλώς!

ΝικΝικ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

ShareThis

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...